Kanın, normal olarak içinde bulunduğu kalp ve damarlardan dışarıya çıkmasına kanama denir. Bir başka deyişle kanama, damar bütünlüğünün bozulması sonucunda kanın damarların dışına (vücudun içine veya dışına) doğru akmasıdır.
Kanama, kanın normalde içinde bulunması gereken kalp ve damarların dışına çıkması durumudur. Daha teknik bir ifadeyle, damar duvarının bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damarların dışına, yani vücut içine (iç kanama) veya vücut dışına (dış kanama) doğru akmasıdır. Bu durum, küçük bir kesikten hayati tehlike arz eden büyük damar yırtılmalarına kadar geniş bir yelpazede olabilir.
Kanamanın Ciddiyetini Etkileyen Faktörler
Bir kanamanın ciddiyeti ve taşıdığı risk, çeşitli faktörlere bağlı olarak değişir. Bu faktörler, ilk yardım müdahalesinin ve tıbbi tedavinin aciliyetini belirlemede kritik rol oynar:
- Kanamanın Hızı: Kanın damardan ne kadar hızlı çıktığı, hayati önem taşır. Hızlı ve fışkırır tarzda olan kanamalar (arteriyel kanamalar), çok kısa sürede ciddi kan kaybına yol açarak şok ve ölüme neden olabilir. Sızıntı şeklinde olan kanamalar ise daha az acil olabilir ancak yine de dikkatli olunmalıdır.
- Vücutta Kanın Aktığı Bölge: Kanamanın yeri, risk seviyesini doğrudan etkiler. Örneğin, beyin içi kanamalar, akciğer veya karın boşluğuna olan kanamalar, dışarıdan görülemese de hayati organ fonksiyonlarını bozarak çok ciddi sonuçlar doğurabilir. Dış kanamalarda ise kan kaybı gözlemlenebilir, ancak kontrol altına alınmazsa yine tehlikelidir.
- Kanama Miktarı: Kaybedilen kan miktarı, kanamanın ciddiyetini belirleyen en önemli faktördür. Vücut ağırlığının yaklaşık %7’si kadar kan kaybı (yaklaşık 70 kg bir yetişkinde 5 litre), şok belirtilerine yol açabilir. Daha büyük kan kayıpları ise ölümcül olabilir. Özellikle çocuklarda, az miktardaki kan kaybı bile çok daha ciddi sonuçlar doğurabilir.
- Kişinin Fiziksel Durumu ve Yaşı: Kişinin genel sağlık durumu, kronik hastalıkları (örneğin kan pıhtılaşma bozuklukları, kalp hastalıkları) ve kullandığı ilaçlar (kan sulandırıcılar gibi) kanamanın seyrini etkiler. Yaş da önemli bir faktördür. Bebekler ve küçük çocuklar, yetişkinlere göre daha az kan hacmine sahip olduklarından, az miktardaki kan kaybına karşı daha hassastırlar. Yaşlı bireylerin damar yapısı daha kırılgan olabilir ve kronik sağlık sorunları kanama riskini veya komplikasyonlarını artırabilir.
